Trending
ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ
ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Πέμπτη, 18 Ιουλίου 2019

ΠΔ 84/2019: Σύσταση και κατάργηση Γενικών Γραμματειών στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη



Με το παρόν προεδρικό διάταγμα (άρ. 4) συνιστάται στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου. Παράλληλα καταργούνται αντίστοιχες Γενικές και Ειδικές Γραμματείες, που υπάγονταν στο πρώην Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, καθώς και ο ο Ενιαίος Διοικητικός Τομέας Συντονισμού και Διαχείρισης Προγραμμάτων, Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης και Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας και άλλων πόρων

Διαβάστε το πλήρες κείμενο

Τετάρτη, 17 Ιουλίου 2019

ΔΠρΠειρ 62/2019: Μέλος οικογένειας πολίτη τρίτης χώρας που απουσίασε από την χώρα για μεγάλο χρονικό διάστημα


5. Επειδή, με την πρώτη προσβαλλόμενη πράξη ανακλήθηκε η …/21.1.2015 άδεια διαμονής, με μόνη αιτιολογία ότι η αιτούσα απουσίαζε από την ελληνική επικράτεια για χρονικά διαστήματα που υπερβαίνουν τους έξι μήνες ετησίως. Η Διοίκηση δεν διατύπωσε, δηλαδή, για την ανάκληση της άδειας διαμονής που είχε χορηγηθεί στην αιτούσα ως μέλος οικογένειας υπηκόου τρίτης χώρας, εξατομικευμένη κρίση, συνεκτιμώντας τα κριτήρια που όφειλε να λάβει υπ’ όψιν, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 74 παρ. 4 του Κώδικα Μετανάστευσης και ισχύουν για την κρίσιμη κατηγορία αδειών διαμονής. Ειδικότερα, δεν εξέτασε τον χαρακτήρα και τη σταθερότητα των οικογενειακών δεσμών της αιτούσας, τη διάρκεια διαμονής της στην ελληνική επικράτεια, καθώς και την ύπαρξη οικογενειακών, πολιτιστικών και κοινωνικών δεσμών με τη χώρα καταγωγής της. Συνεπώς, η ως άνω πράξη δεν αιτιολογείται νομίμως και επαρκώς και πρέπει για τον λόγο αυτό, βασίμως προβαλλόμενο, να ακυρωθεί. […]

Τρίτη, 16 Ιουλίου 2019

ΔΕφΠειρ 407/2019: Σιωπηρή απόρριψη ισχυρισμών που προβλήθηκαν το πρώτον με το υπόμνημα ενώπιον της Επιτροπής Προσφυγών



8. Επειδή, εν προκειμένω, η Επιτροπή Προσφυγών, με την προσβαλλόμενη απόφασή της, δέχθηκε τους ισχυρισμούς του αιτούντος περί προσεγγίσεώς του το έτος 2013, ώστε να προσηλυτισθεί και συμμετάσχει σε παράνομες δραστηριότητες μουσουλμανικής οργάνωσης, χωρίς να ταυτοποηθεί ότι επρόκειτο για τη Boko Haram, αφού προηγουμένως μεταβεί και εκπαιδευθεί στο βορρά της χώρας καταγωγής του (Καμερούν), αρχικά, με δέλεαρ χρηματικό ποσό και, στη συνέχεια, με εκφοβισμό και απειλές για τη ζωή του. Ωστόσο, αξιολογώντας τους ισχυρισμούς του αιτούντος, κατέληξε ότι δεν πληρούται στο πρόσωπό του το αντικειμενικό στοιχείο του δικαιολογημένου φόβου, ώστε να δικαιούται διεθνούς προστασίας, αφού από τα περιστατικά αυτά έχουν παρέλθει δύο (2) και πλέον έτη, χωρίς ο αιτών ή η οικογένειά του στο Καμερούν να δεχθούν ενόχληση, στον δε τόπο διαμονής του στη …, δεν δρα η Boko Haram ή άλλη μουσουλμανική οργάνωση. Σύμφωνα με τα προηγούμενα, η Επιτροπή απέρριψε το αίτημα χορήγησης διεθνούς προστασίας του αιτούντος, καθώς και το αίτημα υπαγωγής του στο καθεστώς επικουρικής προστασίας. Η κρίση αυτή της Επιτροπής, ευρίσκουσα έρεισμα στους ισχυρισμούς του αιτούντος στην συνέντευξή του και στα λοιπά στοιχεία του διοικητικού φακέλου, αιτιολογείται νομίμως και επαρκώς. Δεν κλονίζεται, δε, η αιτιολογία αυτή από τα όσα ανέφερε ο αιτών, το πρώτον με το κατατεθέν ενώπιον της Επιτροπής από 1.2.2017 υπόμνημά του, και επαναλαμβάνει, με την κρινόμενη αίτησή του, περί μετάβασής του, κατόπιν παραπλανήσεώς του, στο βορρά της χώρας καταγωγής του, όπου φυλακίσθηκε και βασανίσθηκε από μέλη της ανωτέρω μουσουλμανικής οργάνωσης, τα οποία εμπρός του βίασαν και αποκεφάλισαν τον μεσάζοντα φίλο του, και περί δραπέτευσής του και μετάβασής του στην τοπική αστυνομία, η οποία ουδεμία προστασία του παρείχε, οπότε αναγκάσθηκε φοβούμενος για την ασφάλειά του να αναχωρήσει για την Τουρκία και εν συνεχεία για την Ελλάδα. Και τούτο, διότι ο αιτών στην προφορική του συνέντευξη ουδέν περί των ανωτέρω περιστατικών ανέφερε, παρότι η διήγησή του κρίθηκε συνεκτική και ακριβής για γεγονότα απώτερα της διετίας, γι’ αυτό άλλωστε και οι ισχυρισμοί του κρίθηκαν αξιόπιστοι από την Υπηρεσία Ασύλου και την Επιτροπή, ως ανταποκρινόμενοι σε βιωματικές καταστάσεις. Κατακολουθία των προηγουμένων, ο σχετικός λόγος ακυρώσεως είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Επίσης, ενόψει των ανωτέρω παραδοχών, με νόμιμη και επαρκή αιτιολογία και με παραπομπή σε συγκεκριμένες αναφορές διεθνών οργανισμών, η Επιτροπή δέχθηκε ότι δεν συντρέχουν στην περίπτωση του αιτούντος οι προϋποθέσεις υπαγωγής του στο καθεστώς επικουρικής προστασίας, καθόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 15 του π.δ. 141/2013, κατά τα προεκτεθέντα, απορριπτομένου, ως αβασίμου, του σχετικού αντιθέτου λόγου ακυρώσεως.

9. Επειδή, εξάλλου, ο αιτών προβάλλει ότι μη νόμιμα δεν υπήχθη στις ευάλωτες ομάδες, ως θύμα βίας και βασανιστηρίων, γεγονός που του προκάλεσε σοβαρή και ανεπανόρθωτη δικονομική βλάβη, διότι, λόγω της σύντμησης των προθεσμιών, επηρεάστηκε δυσμενώς και η δυνατότητα άμυνάς του και, ιδίως, η δυνατότητα επαρκούς προετοιμασίας του για τη δέουσα υποστήριξη του αιτήματός του. Προβάλλει, επίσης, ότι μη νομίμως η Επιτροπή δεν τον παρέπεμψε σε ψυχοκοινωνικό κλιμάκιο προς διαπίστωση της ευαλωτότητάς του, ως πάσχοντα από μετατραυματικό σύνδρομο εξαιτίας βασανιστηρίων, με αποτέλεσμα η αίτησή του για χορήγηση διεθνούς προστασίας να εξετασθεί μη νομίμως με την ταχύρρυθμη αντί της κανονικής διαδικασίας. Ο λόγος, όμως, αυτός ακυρώσεως, καθώς και ο συναφώς προβαλλόμενος λόγος ότι ενδεχόμενη επιστροφή του αιτούντος, ενόψει των προεκτεθέντων, θα εκθέσει τη ζωή, τη σωματική και ψυχική ακεραιότητά του σε κίνδυνο και θα συνιστά παραβίαση εκ μέρους των αρμοδίων ελληνικών αρχών των διατάξεων των άρθρων 3 της Ε.Σ.Δ.Α. (Ν.Δ. 53/1974), 3 του Ν. 1782/1987 (Κύρωση της Σύμβασης της Νέας Υόρκης κατά των βασανιστηρίων κ.λπ.) και 6 και 7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (Ν. 2462/1997), είναι απορριπτέοι, ως αβάσιμοι. Και τούτο, διότι τα χρονικώς μεταγενέστερα της προσβαλλόμενης απόφασης της Επιτροπής Προσφυγών και προσκομιζόμενα, το πρώτον ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, προς απόδειξη του ανωτέρω ισχυρισμού, σχετικά έγγραφα (ήτοι: η, με χρονολογία 23.11.2017 έκθεση πραγματογνωμοσύνης της ΜΚΟ «ΜΕΤΑδραση», η, με χρονολογία, 19.7.2017, ψυχοκοινωνική εκτίμηση της ΜΚΟ «αλληλεγγυη SOLIDARITY NOW», το, με χρονολογία 9.8.2017, ιατρικό σημείωμα του Προγράμματος προσωρινής στέγασης προσφύγων του Δήμου Αθηναίων και φαρμακευτικές συνταγές), τα οποία δεν υφίσταντο σε κανένα στάδιο της διοικητικής διαδικασίας εξέτασης του ενδίκου αιτήματος παροχής διεθνούς προστασίας του αιτούντος, δεν μπορούν να θεμελιώσουν έλλειψη ή ανεπάρκεια της αιτιολογίας της προσβαλλόμενης απόφασης της Επιτροπής, η οποία, κατά τα προεκτεθέντα, νόμιμα από πλευράς αιτιολογίας δεν αξιολόγησε και απέρριψε σιωπηρά τους προβληθέντες οψίμως, με το από 1.2.2017 ενώπιόν της υπόμνημα, ισχυρισμούς του αιτούντος περί βασανιστηρίων.

Δευτέρα, 15 Ιουλίου 2019

Αναίρεση υπέρ της ορθής ερμηνείας του νόμου περί εμπορίας ανθρώπων ως έσχατο μέτρο «διάσωσης» της δικαστικής κρίσης


Η επανάληψη της διαδικασίας κατά το άρθρο 525 παρ. 1 (4) ΚΠΔ ως ατομικό μέτρο συμμόρφωσης σε απόφαση του ΕΔΔΑ διενεργείται μόνο σε όφελος του κατηγορουμένου. Επανάληψη της διαδικασίας σε βάρος εκεινού που αθωώθηκε εσφαλμένα, κινείται μόνο για τους αναφερόμενους στην παρ. 1 του 526 ΚΠΔ λόγους, το οποίο καθιστά την άσκηση του εν λόγω ενδίκου μέσου δυσχερή έως ανέφικτη[1], καθώς και μόνο με τις προϋποθέσεις του άρθ. 527 παρ. 2 του ΚΠΔ. Στο αλυσιτελές αυτό νομικό πλαίσιο επανάληψης δίκης, το ένδικο μέσο της αναίρεσης υπέρ του νόμου κατά το άρθ. 505 παρ. 2 του ΚΠΔ αποτελεί μονόδρομο για την αποκατάσταση στο νομικό κόσμο μιας εσφαλμένης εφαρμογής ή ερμηνείας ουσιαστικής ποινικής διάταξης, εν προκειμένω του άρθ. 323 Α του ΠΚ περί «Εμπορίας Ανθρώπων».

Στην υπ’ αριθμ. 2/2019 απόφαση της Ποινικής Ολομέλειάς του ο Άρειος Πάγος προέβη σε μια ερμηνευτική αποκατάσταση του άρθρου 323 Α του ΠΚ υπό το πρίσμα της ερμηνείας του άρθ. 4 παρ. 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) από το ΕΔΔΑ. Σύμφωνα με την ερμηνεία του άρθρου 4 παρ. 2 της ΕΣΔΑ, η οποία βασίστηκε σε εφαρμοστέες διατάξεις διεθνών συμβάσεων, που έχει επικυρώσει η Ελλάδα και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του εθνικού δικαίου κατ’ άρθ. 28 παρ. 1 του Συντ/τος, όπως η Σύμβαση αριθ. 29 της ΔΟΕ καθώς και η Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων της 16ης/5/2005, η απαγόρευση η οποία προβλέπεται από το άρθρο 4 της Σύμβασης δεν στοχεύει μόνον τις περιπτώσεις της κατάστασης πλήρους αδυναμίας των θυμάτων, εγκατάλειψης της ελευθερίας τους ή αποκλεισμού τους από τον εξωτερικό κόσμο. Η εκμετάλλευση της εργασίας συνιστά μία από τις μορφές εκμετάλλευσης στις οποίες αφορά ο ορισμός της εμπορίας ανθρώπων, το οποίο ως ιδέα επαληθεύεται και από την υπόσταση του άρθ. 323 Α του ΠΚ. Βέβαια, τούτο σημαίνει ότι οι μορφές ψυχολογικής απειλής (μέσα εξαναγκασμού), όπως η καταγγελία στην αστυνομία ή στις υπηρεσίες μετανάστευσης, η άρνηση καταβολής των μισθών και γενικά η εκμετάλλευση της ευάλωτης θέσης του εργάτη στην οποία βρίσκεται εξ ορισμού λόγω του καθεστώτος παράνομης απασχόλησής του και κατ’ επίταση λόγω των απεχθών συνθηκών διαβίωσής του σε χώρους που εξυπηρετούν την καθημερινή (6ημερη) παροχή εργασίας του, έχουν ως αποτέλεσμα η κάθε πράξη που συνιστά παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας (πχ. ωράρια, όρους εργασίας, ασφάλιση εργαζομένων, ενημέρωση συστήματος ‘ΕΡΓΑΝΗ’, διαδικασία άρθ. 13 Α ν. 4251/2014 κλπ) να ενδέχεται να περιλαμβάνεται στο σκοπό της «εκμετάλλευσης» στο πλαίσιο της αναγκαστικής εργασίας[2]. Εξάλλου, και σύμφωνα με την Εισηγητική Έκθεση του άρθ. 4 της άνω Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης (παρ. 83) με τον όρο κατάχρηση θέσης αδυναμίας/ευάλωτης, πρέπει να «εννοείται η κατάχρηση οποιασδήποτε κατάστασης στην οποία το ενδιαφερόμενο πρόσωπο δεν έχει άλλη πραγματική και αποδεκτή επιλογή από το να υποκύψει. Μπορεί επομένως να πρόκειται για οποιοδήποτε είδος αδυναμίας, είτε αυτή είναι φυσική, ψυχική, συναισθηματική, οικογενειακή, κοινωνική ή οικονομική. Αυτή η κατάσταση μπορεί, για παράδειγμα, μία επισφαλής ή παράνομη διοικητική κατάσταση, μία κατάσταση οικονομικής εξάρτησης ή μία εύθραυστη κατάσταση υγείας. Συνοπτικά, πρόκειται για το σύνολο των καταστάσεων κινδύνου που μπορούν να οδηγήσουν ένα ανθρώπινο ον να αποδεχθεί την εκμετάλλευσή του. Τα άτομα που καταχρώνται μιας τέτοιας κατάστασης διαπράττουν μία πρόδηλη παραβίαση των δικαιωμάτων ανθρώπινου όντος και μία προσβολή της αξιοπρέπειάς του και της ακεραιότητάς του από τις οποίες δεν είναι δυνατόν κανείς να αποστεί εγκύρως». Με την έννοια αυτή, όταν ο εργοδότης εκμεταλλεύεται και ελέγχει τους εργάτες αποκομίζοντας όφελος από το καθεστώς τους ως παρανόμων μεταναστών και συνεπώς, από την αδυναμία τους, όταν η επιτήρηση γίνεται in situ, όταν τα ωράρια εργασίας είναι μεγάλα, όταν οι μισθοί είναι χαμηλοί ή δεν καταβάλλονται προσηκόντως, όταν υπάρχουν απειλές βίας σε περίπτωση άρνησης συνεργασίας με τους υποβαλλόμενους όρους, η εργασία καθίσταται αναγκαστική[3].

Υπό το φως αυτό, η Ποινική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου με την υπ’ αριθμ. 2/2019 απόφασή της αναίρεσε την απόφαση του ΜΟΔ Πατρών ως προς την αξιόποινη πράξη της εμπορίας ανθρώπων και της άμεσης συνέργειας σ’αυτή, διαλευκαίνοντας ερμηνευτικά δύο θεμελιώδη στοιχεία της αντικειμενικής υπόστασης του άρθ. 323 Α του ΠΚ∙ την «ευάλωτη θέση» του θύματος και την ιδιότητα του δράστη.

Ως προς τη πρώτη έννοια, η Ολ. του ΑΠ υπογράμμισε εμφατικά ότι η «ευάλωτη θέση» που εκμεταλλεύεται ο δράστης για το σκοπό της εκμετάλλευσης της εργασίας του θύματος συνίσταται στην περιέλευση του τελευταίου σε συνθήκες απόλυτης αδυναμίας αυτοπροστασίας σημαντικών εννόμων αγαθών του, λόγω οικονομικών, προσωπικών, κοινωνικών κλπ προβλημάτων που αντιμετωπίζει και εξαιτίας της οποίας κατάστασης δεν έχει άλλη πραγματική αποδεκτή επιλογή, παρά μόνο να υποκύψει και να αποδεχτεί την εκμετάλλευσή του, περιαγόμενο στη σφαίρα εξουσίασης του δράστη έτσι, ώστε να τελεί σε σχέση εξάρτησης μαζί του∙ ότι το στοιχείο της φυσικής εξουσίασης του δράστη επί του θύματος δεν απαιτεί την πλήρη υποδούλωση του θύματος, την πλήρη στέρηση της ελευθερίας του, ούτε τη διαρκή και χωρίς διακοπή θέση του υπό την εξουσία του δράστη, το οποίο εμπίπτει στην αντικειμενική υπόσταση του άρθ. 323 του ΠΚ (Εμπόριο δούλων) και όχι του 323 Α του ΠΚ∙ ότι σ’ αυτήν ακριβώς τη «θραύση προσωπικής ελευθερίας του θύματος», η οποία καταλήγει στην εκούσια «υποταγή» του ως res εκμετάλλευσης από το δράστη, έγκειται ο πυρήνας της αυξημένης απαξίας του υπαλλακτικώς μικτού αυτού τρόπου τέλεσης του εγκλήματος του άρθ. 323 Α του ΠΚ.

Επίσης, ο ΑΠ στην απόφασή του αυτή έκρινε ειδικότερα επί της περίπτωσης των παρανόμων αλλοδαπών ότι το στοιχείο της ευάλωτης θέσης τους θα πρέπει να κρίνεται στο πλαίσιο συνδυαστικών παραγόντων, όπως η άγνοια της γλώσσας, οι συνθήκες ζωής, η έλλειψη δεσμών με το κράτος παραμονής, ο φόβος της απέλασης κλπ, που δυσχεραίνουν την ανεύρεση σταθερής και αξιοπρεπούς εργασίας και είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε συνθήκες εξαθλίωσης και, συνεπώς, να δικαιολογήσουν το χαρακτηρισμό της θέσης τους ως ευάλωτης. Με την ερμηνευτική, λοιπόν, αυτή κρίση, ο ΑΠ κατ’ ουσίαν συνδέει τις συνθήκες διαβίωσης με τις συνθήκες εργασίας ως προς την κρίση της ευαλωτότητας του αλλοδαπού εργάτη ως μέσο εξυπηρέτησης του σκοπού της εργασιακής εκμετάλλευσής του, επιβεβαιώνοντας ότι η συστηματική παροχή εποχιακής αγροτικής εργασίας αποτελεί ένα σύστημα που περιλαμβάνει εκτός της καθαυτής εκτέλεσης της εργασίας της συγκομιδής στην ύπαιθρο, επιπλέον, και τις συνθήκες διαβίωσης των εργατών γης, το οποίο καθορίζει το επίπεδο ευαλωτότητάς τους στην έκθεση στην εργασιακή εκμετάλλευση δια της παραβιάσεως της εργατικοασφαλιστικής νομοθεσίας[4].

Παράλληλα, η Ολομέλεια του ΑΠ με την αναιρετική του απόφαση αποσύνδεσε την ιδιότητα του φυσικού αυτουργού του εν λόγω εγκλήματος από την ιδιότητα του εργοδότη κατά την κλασική έννοια της εργατικής νομοθεσίας, αποφαινόμενη ότι η έλλειψη της ιδιότητας του εργοδότη αλλοδαπών εργατών δεν αρκεί μόνη για τη μη θεμελίωση της υπόστασης του εγκλήματος.

Κατά συνέπεια, με την απόφαση αυτή υπ’ αριθμ. 2/2019 της ΠοινικήςΟλομέλειας του Ανώτατου Ακυρωτικού αποσαφηνίζεται η ορθή ερμηνεία του άρθ. 323 Α ΠΚ, σε συμμόρφωση με τις θετικές υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθ. 4 παρ. 2 της ΕΣΔΑ και αναιρείται υπέρ του νόμου το σκέλος της αθωωτικής απόφασης του ΜΟΔ Πατρών για την υπόθεση της Μανωλάδας, χωρίς, βέβαια, να επηρεάζονται τα έννομα συμφέροντα των κατηγορουμένων. Ωστόσο, για αυτόν τον τελευταίο λόγο το μέτρο ετούτο συμμόρφωσης προς το περιεχόμενο της δικαστικής κρίσης του ΕΔΔΑ κατά το άρθρο 46 της ΕΣΔΑ και σύμφωνα με την δεύτερη παράγραφο του 6ου Κανόνα (Rule) της Επιτροπής Υπουργών για την Εκτέλεση των Αποφάσεων του ΕΔΔΑ[5], φαίνεται να προσιδιάζει περισσότερο σε γενικό παρά ατομικό μέτρο εκτέλεσης της απόφασης του ΕΔΔΑ "Chowdury and 42 others vs Greece", εφόσον η πρακτική του σημασία συνίσταται στην παραγωγή αποτελεσμάτων ουσιαστικού δεδικασμένου ex nunc, ήτοι για την αποτροπή μελλοντικών καταδικών για παρόμοιες εσφαλμένες κρίσεις.

Κωνσταντίνα Μιχοπούλου, Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω, Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων


* Τα κείμενα τρίτων προσώπων που φιλοξενούνται στη στήλη «Απόψεις» του Immigration.gr δημοσιεύονται αυτούσια και απηχούν τις προσωπικές απόψεις των συγγραφέων και όχι του ιστολογίου ή του διαχειριστή του.




[1] Ιδίως στην περίπτωση παράβασης καθήκοντος δικαστή όπου οι υπάρχουσες προϋποθέσεις άσκησης του ενδίκου αυτού μέσου, ουσιαστικά στρέφουν τον Εισαγγελέα κατά συναδέλφου του.
[2] Κων. Μιχοπούλου, «Οι θετικές υποχρεώσεις του Κράτους κατά το άρθρο 4 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) αναφορικά με το εργασιακό Τrafficking», Εισήγηση στο “Talk Forward: Tο εργασιακό Trafficking” (Festival break the chain, διοργάνωση: Υπουργείο Εξωτερικών, Γραφείο Εθνικού Εισηγητή για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων (NRO), Δήμος Αθηναίων, ΟΠΑΝΔΑ, Ελculture.gr), 2/12/2017 Αθήνα, Παγκόσμια Μέρα των Ηνωμένων Εθνών για την Κατάργηση της Δουλείας.
[3] Όπως αναλύεται στην έκθεση της Παρεμβαίνουσας Anti-Slavery International στην υπόθεση ΕΔΔΑ, Chowdury κλπ κατά Ελλάδας, παρ. 84
[4] βλ. Κων. Μιχοπούλου, Πρακτικά της 12/12/2018 Συνεδρίασης της Υποεπιτροπής για την Καταπολέμηση της Εμπορίας και της Εκμετάλλευσης Ανθρώπων της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σελ. 50 επ.

Παρασκευή, 12 Ιουλίου 2019

Εγγρ YπΕργασίας: Φ.80320/οικ.31355/Δ18.2084: Σχετικά με την απόδοση ΑΜΚΑ σε ξένους υπηκόους


Mε το παρόν ανακαλείται το αρ. Φ80320/οικ.28107/1857/20-6-2019 έγγραφό του Υπουργείου Εργασίας (ΑΔΑ:ΩΧΟΧ465Θ1Ω-Ρ3Τ) σχετικά με την απόδοχη ΑΜΚΑ σε αλλοδαπούς .

Θα ακολουθήσει έγγραφο με το οποίο θα δοθούν αναλυτικές οδηγίες για την απόδοση ΑΜΚΑ.


ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ: ΔΙΚΑΙΟ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ Η ελληνική ιθαγένεια εν μέσω εθνικών λύσεων και διεθνών εξελίξεων



Το παρόν πόνημα αποτελεί την πλέον ολοκληρωμένη και συστηματική καταγραφή του ισχύοντος δικαίου ιθαγένειας και είναι ενημερωμένο με όλες τις πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις (μέχρι και τον Ν 4604/2019).

Το έργο σκοπό έχει, κατά πρώτο λόγο, την κατά συστηματικό τρόπο έκθεση του θετικού δικαίου της ελληνικής ιθαγένειας. Συγχρόνως, η σχετική ανάπτυξη περιλαμβάνει έκθεση ορισμένων βασικών στοιχείων του δικαίου της ιθαγένειας εν γένει, με άλλα λόγια, μία εισαγωγή στην προβληματική του συγκεκριμένου τμήματος της ελληνικής εννόμου τάξεως, αναφορά των πηγών του δικαίου της ιθαγένειας, οι οποίες πλέον δεν εξαντλούνται στις εσωτερικού δικαίου πηγές αλλά περιλαμβάνουν και λύσεις του δημοσίου διεθνούς δικαίου καθώς και του ενωσιακού δικαίου. Ομοίως, σε ξεχωριστά κεφάλαια του βιβλίου περιλαμβάνονται ζητήματα όπως η κτήση της ελληνικής ιθαγένειας με τη γέννηση, η πολιτογράφηση, η απώλεια, η αρμοδιότητα επί θεμάτων ιθαγένειας και η απόδειξή της, καθώς και τα αποτελέσματα της ιθαγένειας στο πεδίο του ιδιωτικού διεθνούς, δημοσίου και ενωσιακού δικαίου.

Τέλος, χρηστική για τον αναγνώστη για περαιτέρω έρευνα είναι η παράθεση αναλυτικής βιβλιογραφίας & αρθρογραφίας, ελληνικής και ξενόγλωσσης. Την έκδοση πλαισιώνει ακόμη ένα παράρτημα νομοθεσίας που περιλαμβάνει τον ισχύοντα Κώδικα Ιθαγένειας ενημερωμένο με όλες τις πρόσφατες τροποποιήσεις (μέχρι και τον Ν 4604/2019), καθώς και επιλεγμένες εγκυκλίους που αποσαφηνίζουν θέματα εφαρμογής της οικείας νομοθεσίας από την πλευρά της Διοίκησης.



Πέμπτη, 11 Ιουλίου 2019

Ολ ΑΠ 2/2019: Αναίρεση υπέρ του νόμου της αθωωτικής απόφασης στην υπόθεση της Μανωλάδας


[…] Σύμφωνα με το προεκτεθέν περιεχόµενο της προσβαλλόμενης απόφασής του, το Δικαστήριο της ουσίας, ως προς την αξιόποινη πράξη της εµπορίας ανθρώπων: α) ήχθη στην απαλλακτική του κρίση, επειδή έκρινε, ότι πρόσληψη του θύματος, εξαιτίας παράσυρσής του, µε εκμετάλλευση της ευάλωτης θέσης του από το δράστη, υφίσταται, όταν το θύμα παραδίδει πλήρως την ελευθερία του στο δράστη, προὐπόθεση, που, κατά τις παραδοχές του, δεν συνέτρεχε στη συγκεκριμένη υπόθεση, αφού, ενόψει των ανωτέρω ελευθεριών των εργαζομένων, τις οποίες δέχτηκε και, συγκεκριµένα, της δυνατότητάς τους να κινούνται ελεύθερα, να µεταβαίνουν στη Μανωλάδα, να κάνουν αγορές από τα καταστήµατα, να αθλούνται και να αναπτύσσουν κοινωνικές επαφές, έκρινε, ότι αυτοί δεν είχαν τεθεί υπό την πλήρη εξουσία του δράστη, δεν βίωναν αποκλεισμό από τον εξωτερικό κόσµο και είχαν περιθώρια εγκατάλειψης της εργασιακής τους σχέσης και επιλογής άλλης εργασίας. β) Κήρυξε, περαιτέρω, αθώο τον πρώτο κατηγορούμενο ..., επειδή δέχτηκε, ότι αυτός δεν ήταν εργοδότης των αλλοδαπών εργαζομένων. γ) Δέχτηκε, ότι οι αλλοδαποί εργαζόµενοι δεν ήταν σε ευάλωτη θέση και, συνεπως, ότι δεν στοιχειοθετείται στη συγκεκριμένη υπόθεση η αξιόποινη πράξη της εµπορίας ανθρώπων, καθόσον βρίσκονταν µεν οι παραπάνω αλλοδαποί παράνοµα στη Χώρα, τούτο, όμως, δεν ήταν, κατά την κρίση του, αρκετό για την κατάφαση της ευάλωτης θέσης τους, διότι βίωναν µεν, εξαιτίας της παράνομης παραμονής τους, µια προβληματική κατάσταση, η προβληματική, όµως, αυτή κατάστασή τους απείχε απὀ την εξαθλίωση και την απόλυτη αδυναμία αυτοπροστασίας τους, που χαρακτηρίζουν την ευάλωτη θέση. δ) Δεν πείσθηκε το Δικαστήριο της ουσίας για απειλητική και εκφοβιστική συμπεριφορά των ανωτέρω τριών τελευταίων κατηγορουμένων έναντι των αλλοδαπών και, συνεπώς, για τέλεση της παραπάνω αξιόποινης πράξης µε τα εξαναγκαστικά µέσα της πρὠτης παραγράφου του άρθρου 323Α ΠΚ, διότι, κατά τις παραδοχές του, τότε, οι αλλοδαποί, λόγω του φόβου τους, θα είχαν αποχωρήσει απὀ τον εργασιακό τους χώρο, άνευ άλλου τινός, αφού, σύμφωνα µε τις ίδιες παραδοχές του, κατά την κοινή λογική, το συναίσθηµα του φόβου, που αγγίζει την απειλή για την ίδια τη ζωή και η αντιμετώπισή του, υπερτερεί έναντι οποιουδήποτε άλλου οφέλους ή αγαθού, ὁπως η διεκδίκηση της οφειλόμενης αμοιβής, η ανάγκη για βιοπορισµό, έστω και αν δεν µπορεί να επιτευχθεί, λόγω της αντικειµενικής αδυναμίας εξεύρεσης άλλης εργασίας. ε) Τέλος, το ΜΟΔ Πατρών, µετά την αθώωση, για τον παραπάνω λόγο, του ..., που είχε κατηγορηθεί, ὠς αυτουργός του εγκλήματος της εµπορίας ανθρώπων, αθώωσε και τους άµεσους συνεργούς ανωτέρω τρεις τελευταίους κατηγορουµένους, λόγω του παρακολουθημµατικού χαρακτήρα της άµεσης συνέργειας.

Με αυτά που δέχτηκε και έτσι που έκρινε το ΜΟΔ Πατρών, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού ποινικού δικαίου διατάξεις του άρθρου 323Α ΠΚ, ενώ δεν διέλαβε στην απόφασή του αυτή την ειδική και εμπεριστατωµένη αιτιολογία, που απαιτείται από τα άρθρα 93 του Συντάγματος και 139 του ΚΠΔ. Ειδικότερα, δεν εκτίθενται στην εν λόγω απόφασή του, µε σαφήνεια, πληρότητα και χωρίς λογικά κενά τα πραγματικά περιστατικά, που προέκυψαν απὀ την ακροαµατική διαδικασία και στηρίζουν την ανυπαρξία των στοιχείων, που απαιτούνται για τη συγκρότηση της αντικειμενικής υπόστασης του παραπάνω εγκλήματος, διαλαμβάνοντας ελλιπείς και ασαφείς αιτιολογίες, εξαιτίας των οποίων στέρησε την απόφασή του αυτή νόµιµης βάσης, καθιστώντας ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή ή µη εφαρµογή των διατάξεων του παραπάνω άρθρου, όπως και εκείνων των άρθρων 45 και 46 παρ.1β ΠΚ.

Συγκεκριµένα: Ήχθη το Δικαστήριο της ουσίας στην απαλλακτική του κρίση για την παραπάνω αξιόποινη πράξη, επειδή δέχτηκε, ότι οι αλλοδαποί εργαζόµενοι δεν είχαν παραδώσει πλήρως την ελευθερία τους στο δράστη, ενώ, κατά την προεκτεθείσα σκέψη, τούτο δεν αποτελεί στοιχείο της αντικειμενικής υπόστασης του παραπάνω εγκλήματος, αλλά εκείνου του άρθρου 223 ΠΚ και έτσι, µε την κρίση του αυτή, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφήρµοσε τις διατάξεις του άρθρου 323Α ΠΚ, τις οποίες παραβίασε ευθέως.

Περαιτέρω, δεν διέλαβε ειδική και εμπεριστατωµένη αιτιολογία, ως προς την αθώωση του πρώτου κατηγορουμένου ...  καθόσον αρκέσθηκε για την αθώωσή του στο ότι αυτός δεν είχε την, κατά την εργατική νοµοθεσία, ιδιότητα του εργοδότη των αλλοδαπών εργατών, αιτιολογία, όµως, η οποία είναι ελλιπής, αφού, κατά την προεκτεθείσα σκέψη, η έλλειψη της ιδιότητας αυτής δεν αρκεί µόνη για τη µη θεμελίωση της υπόστασης του παραπάνω εγκλήματος. Παράλληλα, δεν αξιολόγησε το Δικαστήριο της ουσίας, αν και κατά πόσο οι παραδοχές του για τον παραπάνω κατηγορούμενο πληρούν ή όχι, σε συνδυασμό και µε τις λοιπές παραδοχές του, ως προς τις συνθήκες απασχόλησης, αμοιβής και διαβίωσης των αλλοδαπών εργαζοµένων, την υπόσταση της αξιόποινης πράξης του άρθρου 323Α ΠΚ, που αποδόθηκε στον ανωτέρω κατηγορούμενο, καίτοι, βάσει των παραδοχών του αυτών, ο εν λόγω κατηγορούμενος δεν ήταν αµέτοχος, όπως εµφανίζεται µε την προσβαλλόμενη απόφαση, των συνθηκών εργασίας των αλλοδαπών εργατών και του καθορισμού και της καταβολής της αμοιβής τους για την παραπάνω εργασία τους. Συνίστανται δε οι µη αξιολογηθείσες αυτές παραδοχές του Δικαστηρίου της ουσίας, ως προς τον πρώτο κατηγορούμενο, στο ότι: 1) «όλες οι δαπάνες και κάθε έξοδο παραγωγής αγροτικών προϊόντων (άρα και οι σχετικές εργατικές αμοιβές) θα καταβάλλονταν από την εταιρεία του», 2) «η τιµή πώλησης του προϊόντος (της φράουλας) θα καθοριζόταν µε συμφωνία του παραγωγού και της εταιρείας του και θα λάμβανε υπόψη (δηλ., θα αφαιρούνταν) όλα τα ποσά που θα είχε καταβάλει η εταιρεία του για έξοδα παραγωγής», 3) «υποχρέωσή του ήταν η χρηματοδότηση των παραγωγών για την καλλιέργεια της φράουλας και θᾳ κάλυπτε όλα τα έξοδα παραγωγής», 4) «στις 15-4-2013 επιχειρήθηκε συνάντηση των εργαζομένων µαζί του για τη διεκδίκηση των οφειλομένων δεδουλευμένων τους», 5) «η κρίση του ΜΟΔ ως προς το οφειλόμενο στους εργαζόµενους ποσό επιρρωνύεται και από τους εξετασθέντες μάρτυρες ... και ...., εκ των οποίων ο πρώτος τυγχάνει λογιστής και η δεύτερη βοηθός λογιστή του ανωτέρω κατηγορουμένου», 6) «για την καθυστέρηση της αμοιβής των εργαζομένων, ο ανωτέρω κατηγορούμενος εἰχε λάβει µια πρώτη ενηµέρωση κατά την επἰσκεψή του περί τα τέλη Μαρτίου 2015 στις καλλιεργούμενες εκτάσεις», 7) «κατά την επίσκεψή του αυτή, τον προσέγγισαν οι επικεφαλείς των εργαζομένων και του εξέφρασαν τα παράπονά τους για την καθυστέρηση της πληρωμής τους, λαμβάνοντας τη διαβεβαίωση από τον ἰδιο ότι το ζήτημα της πληρωμής τους θα διευθετηθεί», 8) «είχαν προηγηθεί οι συστάσεις του εν λόγω κατηγορουμένου προς τον ..., για τη διευθέτηση του ζητήµατος της πληρωμής των εργαζομένων», 9) «το πρωί της 11-4-2013 πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο συσκευαστήριο του κατηγορουμένου αυτού μεταξύ των επικεφαλείς των εργαζομένων και των ... και ... προς εξεύρεση λύσης της οικονοµικής διαφοράς» και 10) «οι εργαζόµενοι, κατά τη συνάντηση αυτή, ζήτησαν να μιλήσουν µε τον ανωτέρω κατηγορούμενο, αλλά δεν τους άφησαν».

Ωσαύτως, ενόψει του ότι, κατά την προεκτεθείσα σκέψη, απαιτείται, για τη στοιχειοθέτηση του παραπάνω εγκλήματος, παράσυρση του θύματος µε εκμετάλλευση της ευάλωτης θέσης του, διέλαβε η προσβαλλόμενη απόφαση ελλιπή και ασαφή αιτιολογία, ως προς το ουσιώδες, για τη διάγνωση της βασιµότητας της ανωτέρω κατηγορίας, ζήτημα της ευάλωτης ή µη θέσης των αλλοδαπών εργατών, καθόσον, ενώ αρχικά δέχεται, ότι οι εν λόγω αλλοδαποί βίωναν, εκ του ότι βρίσκονταν παράνομα στη Χώρα, µια προβληματική κατάσταση, δέχεται ακολούθως, ότι, παρά την προβληματική αυτή κατάστασή τους, δεν είχαν περιέλθει οι αλλοδαποί σε ευάλωτη θέση, καθόσον η παραπάνω κατάστασή τους, απείχε απὀ την εξαθλίωση και την απόλυτη αδυναμία αυτοπροστασίας τους, ως στοιχείο χαρακτηρισμού της ευάλωτης θέσης, χωρίς, όμως, να προσδιορίζει το ΜΟΔ, στην προσβαλλόμενη απόφασή του, την έννοια και τα χαρακτηριστικά της προβληµατικής κατάστασης, που, κατά τις παραδοχές του, βίωναν οι αλλοδαποί, προκειµένου να διαπιστωθεί, αν͵ εξαιτίας της προβληµατικής αυτής κατάστασής τους, ειχαν περιέλθει οι εν λόγω αλλοδαποί σε απόλυτη αδυναμία αυτοπροστασίας και, συνεπώς, σε ευάλωτη θέση, ενώ δεν αναφέρεται ο λόγος, για τον οποίο η προβληματική αυτή κατάστασή τους δεν επέφερε απόλυτη αδυναμία αυτοπροστασίας τους και, συνεπώς, περιέλευση των αλλοδαπών σε ευάλωτη θέση.

Εξάλλου, η προσβαλλόμενη απόφαση, ως προς την αθώωση των κατηγορουμένων ... και ...., εξαιτίας μη απειλητικής και εκφοβιστικής συμπεριφοράς αυτών έναντι των αλλοδαπών εργατών, διέλαβε ελλιπή αιτιολογία, καθόσον στήριξε την κρίση της, ως προς τη µη τέλεση από τους κατηγορούμενους που προαναφέρθηκαν της ανωτέρω αξιόποινης πράξης µε τα παραπάνω εξαναγκαστικά µέσα της πρώτης παραγράφου του άρθρου 323Α ΠΚ, όχι σε πραγματικά γεγονότα, που προέκυψαν απὀ την αποδεικτική διαδικασία, αλλά στην παραδοχή ότι «δεν πείσθηκε το Δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση αυτή για απειλητική και εκφοβιστική συμπεριφορά των ανωτέρω κατηγορουμένων έναντι των αλλοδαπών, διότι η τέλεση τέτοιων εκφοβιστικὠν γεγονότων θα έπρεπε να οδηγήσει τους αλλοδαπούς στην αποχώρησή τους από τον εργασιακὀ χώρο, άνευ άλλου τινός, αφού, κατά την κοινή λογική, το συναίσθημα του φόβου, που αγγίζει την απειλή για την ιδια τη ζωή και η αντιμετώπισή του, υπερτερεί έναντι οποιουδήποτε άλλου οφέλους ή αγαθού, όπως διεκδίκηση οφειλόμενης αμοιβής, ανάγκη για βιοπορισμό, που δεν µπορεί να επιτευχθεί λόγω της αντικειμενικής αδυναμίας εξεύρεσης άλλης εργασίας». Είναι δε ελλιπής η ανωτέρω, βάσει της παραπάνω παραδοχής, αθωωτική αιτιολογία, διότι η παραδοχή αυτή δεν συνιστά πραγµατικό γεγονός, αλλά συμπέρασμα του Δικαστηρίου της ουσίας, το οποίο δεν στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα, αφού δεν αναφέρονται τέτοια.

Τέλος, αν και οι κατηγορηθέντες ως άμεσοι συνεργοί του παραπάνω εγκλήματος ..., ... και ... αθωώθηκαν µε την προσβαλλόμενη απόφαση, λόγω αθώωσης του αυτουργού του εγκλήματος αυτού ... και του παρακολουθηµατικού χαρακτήρα της άµεσης συνέργειας, το Δικαστήριο της ουσίας δεν διερεύνησε στη συνέχεια, όπως, κατά την προεκτεθείσα σκέψη, όφειλε και, συνεπώς, η προσβαλλόμενη απόφασή του δεν αιτιολογεί την τέλεση ή µη της παραπάνω αξιόποινης πράξης από τους ανωτέρω κατηγορουµένους, ὠς αυτουργών, µε τα εξαναγκαστικά µέσα της πρώτης παραγράφου του άρθρου 323Α ΠΚ, µάλιστα δε ενόψει αφενός µεν των όσων προεξετέθησαν για έλλειψη αιτιολογίας της ίδιας απόφασης, ως προς την απειλητική και εκφοβιστικἠ συμπεριφορά των δύο πρώτων των ανωτέρω κατηγορουμένων έναντι των αλλοδαπών εργατών, αφετέρου δε του ότι µε την ίδια απόφαση καταδικάστηκαν ο μεν ... για επικίνδυνη σωματική βλάβη εναντίον 30 εκ των ανωτέρω αλλοδαπών και για απόπειρα επικίνδυνης σωματικής βλάβης εναντίον 5 εκ των αλλοδαπών αυτών, µε τη χρήση κυνηγετικού όπλου και στις δύο περιπτώσεις, ο δε ... για απλή συνέργεια στις παραπάνω αξιόποινες πράξεις.

Επομένως, είναι βάσιµοι οι λόγοι της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης υπέρ του νόµου του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, απὀ το άρθρο 510 παρ. Ί στοιχ. Δ΄ καὶ Ε΄ του ΚΠΔ, αφού η προσβαλλόμενη απόφαση, µε όσα παραπάνω δέχτηκε, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 323 Α ΠΚ, τις οποίες παραβίασε ευθέως, ενώ, λόγω των προαναφερθεισών ελλείψεων και ασαφειών, δεν έχει την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωµένη αιτιολογία και, κατά συνέπεια, παραβίασε και εκ πλαγίου τις διατάξεις του παραπάνω άρθρου, όπως και εκείνες των άρθρων 45 και 46 παρ. 1β ΠΚ. Επομένως, πρέπει να γίνει δεκτή η αναίρεση και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατ᾿ άρθρο 505 παρ. 2 ΚΠΔ, τηρουµένων, όµως, απαραμείωτων των δικαιωμάτων των ως άνω κατηγορουμένων.

[...]

Αναιρεί υπέρ του νόµου την 75-61, 85-87, 111-128/2014 απόφαση του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου Πατρών, ως προς την αξιόποινη πράξη της εµπορίας ανθρώπων και της άµεσης συνέργειας σ᾿ αυτή.


Πληροφορίες

Η φωτογραφία μου
Δικηγόρος Παρ' Αρείω Πάγω με ειδίκευση σε ζητήματα ασύλου και μετανάστευσης. Αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Δ.Π.Θ. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ποινικό και το Δημόσιο Δίκαιο. Είναι Υποψήφιος Διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Έχει συγγράψει πλήθος μελετών στο τομέα του δικαίου καταστάσεως αλλοδαπών και το εν γένει μεταναστευτικό δίκαιο

CONTACT US

Όνομα

Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο *

Μήνυμα *